Pound ve sterlin aynımı ?

Defne

New member
Pound ve Sterlin Aynı mı? İngiliz Parasının İki Farklı İsmiyle Kafaları Karıştırdığı Olay!

Arkadaşlar, geçen gün İngiltere'ye gitme planları yapan bir arkadaşla para muhabbetine girdik. Konu döndü dolaştı, bir yerde takıldı: “Pound başka, sterlin başka değil mi? Bir de GBP diye bir şey var. Bunların hepsi aynı paraysa İngilizler neden bir paraya üç isim vermiş? Bizim Türk lirasına bir de havalı bir isim bulsak mı?” dedi. Masadaki çaydan bir yudum aldım ve düşündüm: Adamın sorusu aslında hiç de saçma değil!

İnsan bazen döviz bürosunun önünden geçerken kendisini uluslararası finans uzmanı gibi hissediyor ama iş hesap yapmaya gelince 100 sterlinin kaç pound ettiğini sorabiliyor. İşin komik tarafı, cevap ararken daha fazla para kazanmadığımız gibi bazen kafamız da karışıyor.

Gelin şu pound, sterlin ve GBP meselesini birlikte çözelim. Hem doğru bilgileri öğrenelim hem de İngiliz parasının isim karmaşasına biraz gülelim.

1. Pound ve Sterlin Aynı mı? Kısa Cevap: Evet!

Öncelikle en önemli soruyu cevaplayalım: İngiltere'nin resmî para birimi pound sterling, Türkçede yaygın kullanılan adıyla İngiliz sterlinidir. Günlük konuşmada ise çoğunlukla pound veya sterlin denir.

Yani birisi size “100 poundum var” dediğinde başka, “100 sterlinim var” dediğinde başka bir paradan söz etmiyor. İki ifade de aynı para birimini anlatıyor.

Örneğin:

- 1 pound = 1 sterlin.

- 10 pound = 10 sterlin.

- 100 pound = 100 sterlin.

- 1.000 pound = 1.000 sterlin.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta şu: Pound ile sterlin arasında bir kur dönüşümü yoktur. Poundu sterline çevirmek için döviz bürosuna gitmenize gerek yok. Zaten ikisi aynı para biriminin farklı adlarıdır.

Bunu şöyle düşünebiliriz: Bir kişi otomobiline araba, diğeri taşıt diyebilir. Kelimeler farklı olsa da bağlam aynı nesneyi anlatabilir. Pound ve sterlin ilişkisinde de benzer bir durum var.

Tabii dildeki her eş anlamlılık para dünyasına uygulanamaz. Örneğin dolar ve avro birbirinden farklı para birimleridir. Pound ve sterlin ise Birleşik Krallık'ın para birimi söz konusu olduğunda aynı şeyi ifade eder.

2. Peki, GBP Nedir? Paranın Üçüncü Adı mı?

İşte şimdi işin biraz daha resmî tarafına geldik.

GBP, İngiliz sterlininin uluslararası para kodudur. Açılımı İngilizce kullanımda Great British Pound şeklinde açıklansa da teknik olarak ISO 4217 standardındaki para birimi kodu GBP'dir. Bankalarda, uluslararası para transferlerinde, finans uygulamalarında ve döviz piyasalarında bu kodla karşılaşırız.

Örneğin bir para transferi ekranında şu ifadeyi görebilirsiniz:

GBP 250,00

Bu, 250 sterlinlik bir tutarı belirtir. Buradaki GBP ayrı bir para değildir; sterlinin uluslararası sistemlerde kullanılan tanımlayıcısıdır.

Peki, neden böyle bir koda ihtiyaç duyulmuş?

Çünkü dünya üzerinde pek çok para birimi var. Üstelik bazı ülkeler aynı kelimeyi farklı para birimleri için kullanabiliyor. Sadece “dolar” dediğinizde Amerikan doları mı, Kanada doları mı, Avustralya doları mı olduğunu her zaman anlayamazsınız.

Uluslararası para kodları bu karışıklığı azaltır. USD Amerikan dolarını, EUR avroyu, GBP ise İngiliz sterlinini belirtir.

Kısacası, bir tarafta günlük hayatta kullandığımız pound ve sterlin isimleri, diğer tarafta finans dünyasının düzenli çalışmasını sağlayan GBP kodu var.

İş yerinde “Maaşım 2.000 pound” diyen biriyle bankada “Hesaba 2.000 GBP yatırılacak” yazısını gören kişi, aynı para biriminden söz ediyor.

3. İngiliz Parasının Sembolü Neden £?

Geldik işin görsel tarafına. Sterlinin sembolü £ işaretidir. İlk bakışta süslü bir L harfine benzeyen bu sembolün tarihî bir geçmişi bulunuyor.

İngiltere Merkez Bankasının açıklamasına göre pound işaretinin kökeni, Latince libra kelimesinin ilk harfi olan L ile bağlantılıdır. Libra, tarih boyunca ağırlık ve para hesaplamalarıyla ilişkilendirilmiştir. £ işareti de zaman içerisinde bugünkü biçimine ulaşmıştır.

Yani bu sembolü yalnızca klavyede havalı göründüğü için kullanmıyoruz. Arkasında uzun bir tarih var.

Örneğin:

- £5: Beş sterlin.

- £20: Yirmi sterlin.

- £50: Elli sterlin.

- £100: Yüz sterlin.

Türk lirasında TL veya ₺ kullanırken İngiliz sterlininde £ ya da GBP kullanabiliriz.

Bir de şu var: £ işaretini görünce otomatik olarak İngiltere'deki bütün banknotların aynı tasarıma sahip olduğunu düşünmeyin. İskoçya ve Kuzey İrlanda'da da sterlin cinsinden banknotlar bulunur ve bunların tasarımları İngiltere Merkez Bankasının banknotlarından farklı olabilir.

Yani İngiltere'de para konusunu öğrenirken sadece sembolü değil, banknotların hangi kurum tarafından çıkarıldığını da bilmek faydalıdır.

4. Bir Pound Kaç Pence Eder? Hesap Makinesini Hazırlayın!

Pound ile sterlinin aynı şey olduğunu öğrendik. Şimdi de küçük bir ayrıntıyı çözelim: Bir sterlin kaç kuruşa bölünür?

Birleşik Krallık'ta bir pound, 100 pence eder. Pence, penny kelimesinin çoğuludur. Türkçedeki kuruş mantığına benzetebiliriz.

Şöyle düşünün:

- 1 pound = 100 pence.

- 50 pence = yarım pound.

- 25 pence = çeyrek pound.

- 200 pence = 2 pound.

Burada Türk lirasıyla benzer bir mantık var. Bir liranın 100 kuruşa bölünmesi gibi bir pound da 100 pence'e bölünür.

Ancak benzerlik sadece matematiksel düzeydedir. Pence ile kuruşun satın alma gücü aynı değildir. Bir ülkedeki küçük para biriminin diğer ülkedeki küçük para birimine eşit değerde olduğunu düşünmek yanlış olur.

Örneğin İngiltere'de bir kahvenin fiyatı 3 pound ise bu 300 pence anlamına gelir. Fakat Türkiye'deki bir kahvenin fiyatını yalnızca bu sayıdan hareketle karşılaştıramayız. Ürün fiyatları, gelir düzeyi, vergiler ve yaşam maliyetleri gibi etkenleri de hesaba katmak gerekir.

Bir arkadaşınız “Bende 500 pence var” derse elinizdeki hesap makinesini açabilirsiniz. Sonuç 5 pounddur. Ama “500 pence'im var, artık zenginim!” diye kutlama yapmadan önce o parayla neler alınabildiğine bakmakta fayda var.

5. İngiltere'ye Gidenlerin En Çok Karıştırdığı Konular

İngiltere'ye seyahat etmeyi planlayanlar için mesele yalnızca pound ile sterlinin aynı olup olmadığını bilmekten ibaret değil. Gerçek hayatta karşınıza çıkabilecek birkaç ayrıntı daha var.

Birincisi, sterlin ile avroyu birbirine karıştırmamak gerekiyor. Birleşik Krallık, Avrupa Birliği üyeliğinden ayrılmış olsa da sterlinin avrodan farklı olması Brexit ile ortaya çıkmış bir durum değil. Birleşik Krallık, AB üyeliği döneminde de kendi para birimini kullanıyordu.

İkincisi, İngiltere ile Birleşik Krallık ifadelerinin kapsamı farklıdır. İngiltere, Birleşik Krallık'ı oluşturan ülkelerden biridir. Birleşik Krallık ise İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'yı kapsar. Sterlin, Birleşik Krallık'ın para birimidir.

Üçüncüsü, İskoçya'da farklı tasarımlara sahip sterlin banknotları görebilirsiniz. Bunları gördüğünüzde “Bu para sahte mi, yoksa İskoçya kendi parasını mı basmış?” diye düşünmeniz anlaşılır bir durumdur. İskoç banknotları sterlin cinsinden düzenlenir; ancak banknotların kabulü ve yasal ödeme aracı statüsüyle ilgili kurallar, İngiltere ve Galler'dekinden farklıdır. Bu nedenle her banknotun her işletmede mutlaka kabul edileceğini varsaymamak gerekir.

Özellikle İskoçya'dan İngiltere'ye seyahat ediyorsanız elinizdeki banknotları harcamadan önce sorun yaşama ihtimalini düşünerek ödeme yöntemlerinizi çeşitlendirebilirsiniz.

Dördüncüsü, döviz bozdururken yalnızca ekranda gördüğünüz kura odaklanmamalısınız. Bankaların ve döviz bürolarının alış-satış kurları arasında fark olabilir. Ayrıca komisyon veya işlem ücreti uygulanabilir.

Yani pound ile sterlin aynı olsa da sterlini nereden ve hangi koşullarda aldığınız cebinizde kalan tutarı değiştirebilir.

6. Erkeklerin Stratejisi, Kadınların İlişki Odaklılığı: Para Konusunda Herkesin Bir Yöntemi Var!

Bir arkadaş grubunun İngiltere seyahati planladığını düşünelim. Grubun içinde herkesin farklı bir yaklaşımı olabilir. Fakat bu yaklaşımları cinsiyete göre kesin çizgilerle ayırmak yerine, insanların kişiliklerini ve önceliklerini konuşmak çok daha anlamlıdır.
 
Üst