Baris
New member
Gopa Gidiyor’a Hangi Otobüsler Gidiyor? Bir İstanbul Yolculuğunun Hikâyesi
İstanbul’da bir yere ilk kez gidecekseniz, adresin kendisinden çok “Oraya hangi otobüs gidiyor?” sorusunun insanı düşündürdüğünü bilenler vardır. Benim de başımdan geçen küçük bir yolculuk, aslında bu sorunun yalnızca bir ulaşım meselesi olmadığını fark etmemi sağladı.
Geçenlerde Gaziosmanpaşa tarafında işi olan bir arkadaşımla buluşmak için yola çıktım. Telefonda bana sadece “Gopa Gidiyor’un orada buluşalım.” dedi. Ben de doğal olarak, “Tamam, hangi durakta ineceğim?” diye sordum.
Karşı taraftan birkaç saniyelik sessizlik geldi.
“Ben de tam onu bulmaya çalışıyorum.”
İşte hikâye böyle başladı.
“Gopa Gidiyor” Neresi? Önce Adresi Çözmek Gerekiyor
Burada küçük ama önemli bir ayrıntı var. “Gopa Gidiyor” adı, toplu taşıma uygulamalarında Gaziosmanpaşa çevresinde bir konum olarak karşımıza çıkıyor. Moovit verilerinde bu noktanın çevresinde Gaziosmanpaşa, Çukurçeşme, Sağmalcılar ve çeşitli okul, sağlık merkezi ve işletmelerin bulunduğu görülüyor. Moovit+1
Yani İstanbul’un klasik problemiyle karşı karşıyayız: Bir yerin adı halk arasında başka, haritada başka, otobüs durağında ise bambaşka şekilde karşınıza çıkabiliyor.
Arkadaşım Murat hemen telefonunu çıkardı.
“Bence en kısa yolu buluruz,” dedi.
Onun yaklaşımı her zamanki gibiydi. Önce güzergâhı belirleyecek, sonra aktarma sayısını azaltacak, ardından yaklaşık varış süresini hesaplayacaktı.
Yanımızdaki arkadaşımız Zeynep ise farklı bir soru sordu:
“Peki oraya ilk kez giden biri nerede ineceğini nasıl anlayacak? Durak adını bilmiyorsa sadece hat numarası ne işine yarayacak?”
O anda aslında ikisinin de haklı olduğunu düşündüm.
Murat çözümü arıyordu.
Zeynep ise yolculuğun insan tarafını düşünüyordu.
İstanbul gibi karmaşık bir ulaşım ağında ikisi de gerekliydi.
Gopa Gidiyor’a Hangi Otobüsler Gidiyor?
Araştırmaya başladığımızda karşımıza çıkan hatlardan bazıları 336E, 36KE, 38, 38B ve 38E oldu. Bazı ulaşım kaynaklarında ise 88 hattı da Gopa Gidiyor çevresiyle ilişkilendiriliyor. Enpopuler Sorular+1
Fakat burada önemli bir noktayı özellikle belirtmek gerekiyor: İstanbul’da otobüs güzergâhları ve durak bilgileri zaman içinde değişebiliyor. Bu nedenle yalnızca bir internet sayfasındaki listeye bakarak hareket etmek yerine, yolculuk günü İETT veya güncel ulaşım uygulamasından hattın durağını ve yönünü kontrol etmek daha güvenli.
Bizim içinse asıl mesele şuydu:
Hangi otobüse bineceğimizden önce, hangi yönden geleceğimizi belirlemek.
Çünkü aynı hat üzerinde iki farklı yön olabilir ve doğru numaraya binmek tek başına yeterli olmayabilir.
Murat hemen not aldı:
“36KE, 38, 38B, 38E, 336E.”
Zeynep güldü.
“Bunların hepsine binmeyeceğiz herhalde?”
“Hayır,” dedi Murat. “Bize uygun olanı seçeceğiz.”
Ben de araya girdim:
“Peki hangi durakta ineceğiz?”
Bu kez Murat sustu.
Zeynep yine haklı çıkmıştı.
Bir Otobüs Hattı, Bir Mahalle ve Değişen İstanbul
Yolculuğa hazırlanırken Gaziosmanpaşa’nın bugünkü görünümünün tesadüfen oluşmadığını düşünmeye başladım.
İstanbul’un Avrupa Yakası’ndaki bu bölge, özellikle 20. yüzyıl boyunca şehrin büyümesiyle birlikte yoğun biçimde gelişen yerleşim alanlarından biri oldu. İnsanların farklı bölgelerden İstanbul’a gelmesi, yeni mahallelerin ortaya çıkması ve iş merkezleriyle konut bölgeleri arasındaki mesafenin büyümesi, toplu taşımayı hayatın merkezine yerleştirdi.
Bugün bir otobüs hattına bakarken aslında geçmişte oluşmuş bir şehir hikâyesini de görüyoruz.
Otobüs sadece insan taşımıyor.
İşçiyi işine götürüyor.
Öğrenciyi okuluna ulaştırıyor.
Birini hastaneye götürüyor.
Başka birini ailesinin yanına ulaştırıyor.
Belki de yıllardır aynı hatta çalışan bir şoför, mahallenin dönüşümünü herkesten daha iyi görüyor.
Zeynep tam bu noktada ilginç bir şey söyledi:
“Düşünsene, bir ulaşım hattının değişmesi bile insanların günlük hayatını değiştirebilir.”
Gerçekten de öyle.
Bir durak kaldırıldığında yaşlı bir insanın yürümesi gereken mesafe artabilir. Bir hat uzatıldığında bir öğrencinin okula ulaşımı kolaylaşabilir. Yeni bir aktarma noktası açıldığında iki mahalle birbirine daha yakın hale gelebilir.
Bunlar haritada birkaç çizgiden ibaret görünür.
Ama insanların hayatında karşılığı vardır.
36KE mi, 38 mi, 38B mi? Asıl Hikâye Burada Başladı
Ertesi sabah buluşma noktasına doğru yola çıktık.
Telefonumuzda farklı güzergâhları açtık. Moovit’in Gaziosmanpaşa çevresindeki güncel ulaşım bilgilerinde Çukurçeşme Caddesi ve Küçükköy Yolu çevresinde 36, 36KE, 36V, 38, 38E, 38B gibi hatların çeşitli duraklara hizmet verdiği görülüyor. Moovit
Bu bize önemli bir şey gösterdi:
“Gopa Gidiyor’a hangi otobüs gidiyor?” sorusunun tek bir cevabı olmayabilir.
Nereden geldiğinize göre cevap değişebilir.
Mesela Sultangazi tarafından gelen bir yolcunun mantıklı bulduğu hat, Eminönü veya başka bir bölgeden gelen kişi için gereksiz bir aktarma anlamına gelebilir.
Murat bunu hemen stratejiye çevirdi.
“Başlangıç noktamızı belirleyelim. Sonra doğrudan giden veya en az aktarmalı hattı seçelim.”
Zeynep ise başka bir şey ekledi:
“Ve ineceğimiz duraktan Gopa Gidiyor’a yürümek ne kadar sürüyor, ona da bakalım.”
Bu kez ikisini birden dinledik.
Sonuçta ulaşım planımız daha gerçekçi hale geldi.
Erkekler Çözüm Odaklı, Kadınlar Empatik mi? Bizim Yolculuk Ne Gösterdi?
Bu hikâyede Murat’ın planlama becerisi ile Zeynep’in çevresindeki insanların ihtiyaçlarını fark etmesi dikkatimi çekti. Ama bunu “erkekler böyledir, kadınlar şöyledir” şeklinde genellemenin yanlış olacağını düşünüyorum.
Çünkü gerçek hayatta insanlar tek bir davranış kalıbına sığmıyor.
Murat’ın yanında, yolculuk boyunca yaşlı bir yolcunun yanlış otobüse binmemesi için ona yardımcı olduğunu da gördüm.
Zeynep ise gerektiğinde oldukça stratejik davranıyor, haritayı açıp en kısa rotayı saniyeler içinde bulabiliyordu.
Demek ki mesele kadın ve erkek olmak değil.
İnsanların sorun çözme biçimleri birbirinden farklı olabiliyor.
Kimi önce haritaya bakıyor.
Kimi önce insana bakıyor.
En iyi sonuç ise ikisi birleştiğinde ortaya çıkıyor.
Bence toplu taşıma gibi günlük hayatın içindeki konular, bu açıdan bize güzel bir ders veriyor.
Bir yolculuğu yalnızca “en hızlı nasıl giderim?” diye düşünürsek bazı ayrıntıları kaçırabiliriz.
“Oraya ulaşırken kimlerin ihtiyacını hesaba katmalıyım?” diye sorarsak ise bambaşka bir ulaşım anlayışı ortaya çıkar.
İstanbul’da Otobüs Yolculuğu Neden Küçük Bir Sosyal Hikâyedir?
Otobüse bindiğimizde yan yana oturan insanların hayatlarını bilmiyoruz.
Bir öğrenci sınava yetişmeye çalışıyor olabilir.
Bir baba çocuğunu okuldan almaya gidiyor olabilir.
Bir kadın hastaneye yetişmeye çalışıyor olabilir.
Bir esnaf dükkânını açmak için erkenden yola çıkmış olabilir.
Bir emekli yıllardır yaşadığı mahallenin artık tanıyamadığı kadar değiştiğini düşünüyor olabilir.
Herkes aynı otobüste ama herkesin yolculuğu farklı.
Gaziosmanpaşa çevresindeki ulaşım seçeneklerine bakarken bunu daha fazla hissettim. Bölgede otobüslerin yanı sıra metro, tramvay ve minibüs gibi farklı ulaşım türleri de bulunuyor. Moovit+1
Bu nedenle Gopa Gidiyor’a gitmek isteyen bir kişinin yalnızca “hangi otobüs?” diye değil, “hangi ulaşım kombinasyonu benim için daha mantıklı?” diye düşünmesi gerekiyor.
Sonunda Gopa Gidiyor’a Ulaştık
Otobüsten indik.
Murat telefonuna baktı.
“Tam zamanında.”
Zeynep etrafa baktı.
“Bakın, buradan yürüyerek çok uzak değilmiş.”
Ben ise ikisine de baktım ve gülümsedim.
Çünkü sabah başladığımızda tek bir sorumuz vardı:
Gopa Gidiyor’a hangi otobüs gidiyor?
Yolculuğun sonunda ise elimizde çok daha fazla soru vardı.
İstanbul’un mahalleleri nasıl değişiyor?
Toplu taşıma bu değişimin neresinde?
Bir otobüs hattı neden bazı insanlar için hayati önem taşıyor?
Bir durağın yerinin değişmesi kimin hayatını kolaylaştırıyor, kimin hayatını zorlaştırıyor?
Ve belki de en önemlisi:
Şehirde bir yere giderken sadece kendimizi mi düşünüyoruz, yoksa aynı yolu paylaşan insanları da hesaba katıyor muyuz?
Güncel Olarak Hangi Hatlara Bakılabilir?
Gopa Gidiyor çevresi için yapılan ulaşım sorgularında 336E, 36KE, 38, 38B ve 38E gibi otobüs hatları öne çıkıyor. Bazı kaynaklarda 88 hattı da belirtiliyor. Enpopuler Sorular+1
Ancak İstanbul ulaşımında en güvenli yöntem, yolculuk öncesinde başlangıç noktanızı ve varış noktanızı birlikte sorgulamak. Çünkü “Gopa Gidiyor’a hangi otobüs gider?” sorusunun cevabı bulunduğunuz mahalleye, günün saatine, hattın yönüne ve güncel güzergâh değişikliklerine göre farklılaşabilir.
Özellikle ilk kez gidecek olanların sadece otobüs numarasına değil, ineceği durağın adına ve duraktan sonra yürüyüş mesafesine de bakmasını öneririm.
Bizim küçük yolculuğumuzun bana bıraktığı en önemli fikir şu oldu:
İstanbul’da ulaşım, yalnızca A noktasından B noktasına gitmek değildir.
Bir otobüs hattının arkasında mahalleler, aileler, öğrenciler, çalışanlar, yaşlılar ve yıllar içinde değişen şehir hikâyeleri vardır.
Bir dahaki sefere otobüse bindiğinizde camdan dışarı bakın.
Belki de her durak, sandığınızdan daha büyük bir hikâyenin başlangıcıdır.
İstanbul’da bir yere ilk kez gidecekseniz, adresin kendisinden çok “Oraya hangi otobüs gidiyor?” sorusunun insanı düşündürdüğünü bilenler vardır. Benim de başımdan geçen küçük bir yolculuk, aslında bu sorunun yalnızca bir ulaşım meselesi olmadığını fark etmemi sağladı.
Geçenlerde Gaziosmanpaşa tarafında işi olan bir arkadaşımla buluşmak için yola çıktım. Telefonda bana sadece “Gopa Gidiyor’un orada buluşalım.” dedi. Ben de doğal olarak, “Tamam, hangi durakta ineceğim?” diye sordum.
Karşı taraftan birkaç saniyelik sessizlik geldi.
“Ben de tam onu bulmaya çalışıyorum.”
İşte hikâye böyle başladı.
“Gopa Gidiyor” Neresi? Önce Adresi Çözmek Gerekiyor
Burada küçük ama önemli bir ayrıntı var. “Gopa Gidiyor” adı, toplu taşıma uygulamalarında Gaziosmanpaşa çevresinde bir konum olarak karşımıza çıkıyor. Moovit verilerinde bu noktanın çevresinde Gaziosmanpaşa, Çukurçeşme, Sağmalcılar ve çeşitli okul, sağlık merkezi ve işletmelerin bulunduğu görülüyor. Moovit+1
Yani İstanbul’un klasik problemiyle karşı karşıyayız: Bir yerin adı halk arasında başka, haritada başka, otobüs durağında ise bambaşka şekilde karşınıza çıkabiliyor.
Arkadaşım Murat hemen telefonunu çıkardı.
“Bence en kısa yolu buluruz,” dedi.
Onun yaklaşımı her zamanki gibiydi. Önce güzergâhı belirleyecek, sonra aktarma sayısını azaltacak, ardından yaklaşık varış süresini hesaplayacaktı.
Yanımızdaki arkadaşımız Zeynep ise farklı bir soru sordu:
“Peki oraya ilk kez giden biri nerede ineceğini nasıl anlayacak? Durak adını bilmiyorsa sadece hat numarası ne işine yarayacak?”
O anda aslında ikisinin de haklı olduğunu düşündüm.
Murat çözümü arıyordu.
Zeynep ise yolculuğun insan tarafını düşünüyordu.
İstanbul gibi karmaşık bir ulaşım ağında ikisi de gerekliydi.
Gopa Gidiyor’a Hangi Otobüsler Gidiyor?
Araştırmaya başladığımızda karşımıza çıkan hatlardan bazıları 336E, 36KE, 38, 38B ve 38E oldu. Bazı ulaşım kaynaklarında ise 88 hattı da Gopa Gidiyor çevresiyle ilişkilendiriliyor. Enpopuler Sorular+1
Fakat burada önemli bir noktayı özellikle belirtmek gerekiyor: İstanbul’da otobüs güzergâhları ve durak bilgileri zaman içinde değişebiliyor. Bu nedenle yalnızca bir internet sayfasındaki listeye bakarak hareket etmek yerine, yolculuk günü İETT veya güncel ulaşım uygulamasından hattın durağını ve yönünü kontrol etmek daha güvenli.
Bizim içinse asıl mesele şuydu:
Hangi otobüse bineceğimizden önce, hangi yönden geleceğimizi belirlemek.
Çünkü aynı hat üzerinde iki farklı yön olabilir ve doğru numaraya binmek tek başına yeterli olmayabilir.
Murat hemen not aldı:
“36KE, 38, 38B, 38E, 336E.”
Zeynep güldü.
“Bunların hepsine binmeyeceğiz herhalde?”
“Hayır,” dedi Murat. “Bize uygun olanı seçeceğiz.”
Ben de araya girdim:
“Peki hangi durakta ineceğiz?”
Bu kez Murat sustu.
Zeynep yine haklı çıkmıştı.
Bir Otobüs Hattı, Bir Mahalle ve Değişen İstanbul
Yolculuğa hazırlanırken Gaziosmanpaşa’nın bugünkü görünümünün tesadüfen oluşmadığını düşünmeye başladım.
İstanbul’un Avrupa Yakası’ndaki bu bölge, özellikle 20. yüzyıl boyunca şehrin büyümesiyle birlikte yoğun biçimde gelişen yerleşim alanlarından biri oldu. İnsanların farklı bölgelerden İstanbul’a gelmesi, yeni mahallelerin ortaya çıkması ve iş merkezleriyle konut bölgeleri arasındaki mesafenin büyümesi, toplu taşımayı hayatın merkezine yerleştirdi.
Bugün bir otobüs hattına bakarken aslında geçmişte oluşmuş bir şehir hikâyesini de görüyoruz.
Otobüs sadece insan taşımıyor.
İşçiyi işine götürüyor.
Öğrenciyi okuluna ulaştırıyor.
Birini hastaneye götürüyor.
Başka birini ailesinin yanına ulaştırıyor.
Belki de yıllardır aynı hatta çalışan bir şoför, mahallenin dönüşümünü herkesten daha iyi görüyor.
Zeynep tam bu noktada ilginç bir şey söyledi:
“Düşünsene, bir ulaşım hattının değişmesi bile insanların günlük hayatını değiştirebilir.”
Gerçekten de öyle.
Bir durak kaldırıldığında yaşlı bir insanın yürümesi gereken mesafe artabilir. Bir hat uzatıldığında bir öğrencinin okula ulaşımı kolaylaşabilir. Yeni bir aktarma noktası açıldığında iki mahalle birbirine daha yakın hale gelebilir.
Bunlar haritada birkaç çizgiden ibaret görünür.
Ama insanların hayatında karşılığı vardır.
36KE mi, 38 mi, 38B mi? Asıl Hikâye Burada Başladı
Ertesi sabah buluşma noktasına doğru yola çıktık.
Telefonumuzda farklı güzergâhları açtık. Moovit’in Gaziosmanpaşa çevresindeki güncel ulaşım bilgilerinde Çukurçeşme Caddesi ve Küçükköy Yolu çevresinde 36, 36KE, 36V, 38, 38E, 38B gibi hatların çeşitli duraklara hizmet verdiği görülüyor. Moovit
Bu bize önemli bir şey gösterdi:
“Gopa Gidiyor’a hangi otobüs gidiyor?” sorusunun tek bir cevabı olmayabilir.
Nereden geldiğinize göre cevap değişebilir.
Mesela Sultangazi tarafından gelen bir yolcunun mantıklı bulduğu hat, Eminönü veya başka bir bölgeden gelen kişi için gereksiz bir aktarma anlamına gelebilir.
Murat bunu hemen stratejiye çevirdi.
“Başlangıç noktamızı belirleyelim. Sonra doğrudan giden veya en az aktarmalı hattı seçelim.”
Zeynep ise başka bir şey ekledi:
“Ve ineceğimiz duraktan Gopa Gidiyor’a yürümek ne kadar sürüyor, ona da bakalım.”
Bu kez ikisini birden dinledik.
Sonuçta ulaşım planımız daha gerçekçi hale geldi.
Erkekler Çözüm Odaklı, Kadınlar Empatik mi? Bizim Yolculuk Ne Gösterdi?
Bu hikâyede Murat’ın planlama becerisi ile Zeynep’in çevresindeki insanların ihtiyaçlarını fark etmesi dikkatimi çekti. Ama bunu “erkekler böyledir, kadınlar şöyledir” şeklinde genellemenin yanlış olacağını düşünüyorum.
Çünkü gerçek hayatta insanlar tek bir davranış kalıbına sığmıyor.
Murat’ın yanında, yolculuk boyunca yaşlı bir yolcunun yanlış otobüse binmemesi için ona yardımcı olduğunu da gördüm.
Zeynep ise gerektiğinde oldukça stratejik davranıyor, haritayı açıp en kısa rotayı saniyeler içinde bulabiliyordu.
Demek ki mesele kadın ve erkek olmak değil.
İnsanların sorun çözme biçimleri birbirinden farklı olabiliyor.
Kimi önce haritaya bakıyor.
Kimi önce insana bakıyor.
En iyi sonuç ise ikisi birleştiğinde ortaya çıkıyor.
Bence toplu taşıma gibi günlük hayatın içindeki konular, bu açıdan bize güzel bir ders veriyor.
Bir yolculuğu yalnızca “en hızlı nasıl giderim?” diye düşünürsek bazı ayrıntıları kaçırabiliriz.
“Oraya ulaşırken kimlerin ihtiyacını hesaba katmalıyım?” diye sorarsak ise bambaşka bir ulaşım anlayışı ortaya çıkar.
İstanbul’da Otobüs Yolculuğu Neden Küçük Bir Sosyal Hikâyedir?
Otobüse bindiğimizde yan yana oturan insanların hayatlarını bilmiyoruz.
Bir öğrenci sınava yetişmeye çalışıyor olabilir.
Bir baba çocuğunu okuldan almaya gidiyor olabilir.
Bir kadın hastaneye yetişmeye çalışıyor olabilir.
Bir esnaf dükkânını açmak için erkenden yola çıkmış olabilir.
Bir emekli yıllardır yaşadığı mahallenin artık tanıyamadığı kadar değiştiğini düşünüyor olabilir.
Herkes aynı otobüste ama herkesin yolculuğu farklı.
Gaziosmanpaşa çevresindeki ulaşım seçeneklerine bakarken bunu daha fazla hissettim. Bölgede otobüslerin yanı sıra metro, tramvay ve minibüs gibi farklı ulaşım türleri de bulunuyor. Moovit+1
Bu nedenle Gopa Gidiyor’a gitmek isteyen bir kişinin yalnızca “hangi otobüs?” diye değil, “hangi ulaşım kombinasyonu benim için daha mantıklı?” diye düşünmesi gerekiyor.
Sonunda Gopa Gidiyor’a Ulaştık
Otobüsten indik.
Murat telefonuna baktı.
“Tam zamanında.”
Zeynep etrafa baktı.
“Bakın, buradan yürüyerek çok uzak değilmiş.”
Ben ise ikisine de baktım ve gülümsedim.
Çünkü sabah başladığımızda tek bir sorumuz vardı:
Gopa Gidiyor’a hangi otobüs gidiyor?
Yolculuğun sonunda ise elimizde çok daha fazla soru vardı.
İstanbul’un mahalleleri nasıl değişiyor?
Toplu taşıma bu değişimin neresinde?
Bir otobüs hattı neden bazı insanlar için hayati önem taşıyor?
Bir durağın yerinin değişmesi kimin hayatını kolaylaştırıyor, kimin hayatını zorlaştırıyor?
Ve belki de en önemlisi:
Şehirde bir yere giderken sadece kendimizi mi düşünüyoruz, yoksa aynı yolu paylaşan insanları da hesaba katıyor muyuz?
Güncel Olarak Hangi Hatlara Bakılabilir?
Gopa Gidiyor çevresi için yapılan ulaşım sorgularında 336E, 36KE, 38, 38B ve 38E gibi otobüs hatları öne çıkıyor. Bazı kaynaklarda 88 hattı da belirtiliyor. Enpopuler Sorular+1
Ancak İstanbul ulaşımında en güvenli yöntem, yolculuk öncesinde başlangıç noktanızı ve varış noktanızı birlikte sorgulamak. Çünkü “Gopa Gidiyor’a hangi otobüs gider?” sorusunun cevabı bulunduğunuz mahalleye, günün saatine, hattın yönüne ve güncel güzergâh değişikliklerine göre farklılaşabilir.
Özellikle ilk kez gidecek olanların sadece otobüs numarasına değil, ineceği durağın adına ve duraktan sonra yürüyüş mesafesine de bakmasını öneririm.
Bizim küçük yolculuğumuzun bana bıraktığı en önemli fikir şu oldu:
İstanbul’da ulaşım, yalnızca A noktasından B noktasına gitmek değildir.
Bir otobüs hattının arkasında mahalleler, aileler, öğrenciler, çalışanlar, yaşlılar ve yıllar içinde değişen şehir hikâyeleri vardır.
Bir dahaki sefere otobüse bindiğinizde camdan dışarı bakın.
Belki de her durak, sandığınızdan daha büyük bir hikâyenin başlangıcıdır.